تبليغاتX
باستان شناسی دانشگاه شهرکرد
شنبه یکم اردیبهشت 1386 ساعت 23:46

تخت گوهر

در دو كيلو متري جنوب شرقي نقش رستم (بين نقش رستم وتخت جمشيد )با قي مانده هاي يك بناي سنگي باشكوه وجود دارد كه به تخت گوهر معروف است .اين بنا از لحاظ اندازه وبه كار رفتن سنگ هاي سفيد مرمرنما شبيه به آرامگاه كورش كبير و بناي كعبه زردتشت مي باشد وجه ديگر شباهت اين بنا با آرامگاه كورش ،پله پله اي بودن اين بنا است .بلندي هر سكو10/1 و پهناي آن 55 سانتيمتر بوده و طول وعرض قائده بنا نيز 12*13 متر است.

نماي بنا به طور كامل از سنگ سفيد بوده كه در وسط آنها از سنگ هاي خاكستري استفاده شده است . دو رديف از سنگ كاري پله پله اي بنا به طور كامل موجود است.سردرز ها و مقداري از سنگهايي كه تراش آنها به صورت ناتمام باقي مانده است نشان ميدهد كه اين بنا در دست احداث بوده وبه دليل نامعلومي ادامه ساخت آن رها شده است .

سنگ هاي پر حجمي كه در اين بناي باستاني به كار رفته داراي اندازه تقريبي  چهار متر طول و20/1 متر عرض ميباشد وجاي بست هاي آهني كه سنگ ها را به هم متصل مي كرده و در همه بنا هاي دوران هخامنشي ديده ميشود دراين بنال نيز قابل رويت ميباشد .

كاربرد وهدف از ساخت اين بنا به طور دقيق مشخص نيست .عده اي اين بنا ر آرامگا ه ويشتاسپ يا ارشام ،پدر ونياي داريوش بزرگ دانسته اند زيرا به موجب سنگ نوشته خشايارشا پدر ونياي داريوش هنگامي كه هنگامي كه او به پادشاهي رسيد زنده بوده اند .عده اي ديگر نيز مانند هرتسفلد اين بنا را آرامگاه كمبوجيه دومين پادشاه هخامنشي دانسته اند ونوع ساختار اين بنا را كه شبيه به آرامگاه كورش است ،دليل اين امر دانسته اند.


شنبه یکم اردیبهشت 1386 ساعت 23:38

شهر استخر

محوطه باستاني شهر استخر در 7 كيلو متري شمال تخت جمشيد و 5/2كيلومتري جنوب غربي نقش رستم ودر ميان دره رود سيوند قرار دارد استخر با بيش از 90 هكتار وسعت يكي از بزرگترين محوطه هاي باستاني ايران به شمار ميرود.اين محوطه از سمت جنوب به كوههاي رحمت و از سمت شمال به رود خانه سيوند و كوههاي حاجي آباد منتهي ميشود. درجهت غربي نيز اين محوطه نيز دشت وسيع و پهناور مرودشت قرار گرفته است. در حقيقت شهر استخر را مي توان دروازه ورودي مرودشت از جهت شرق دانست . امروزه نيز راه اصلي ارتباطي فارس با مناطق داخلي فلات ايران از حاشيه  شهر استخر عبور ميكند .قرار گرفتن در چنين موقعيت جغرافيايي باعث شده است كه استخردر طول تاريخ استقراريش  همواره از نظر نظامي وارتباطاتي داراي موقعيت ويژه اي باشد.

شهراستخر داراي پيشينه استقراري چند هزار ساله ميباشد. با توجه به سفالهاي منقوشي كه از كاوشهاي اين محوطه به دست آمده است ميتوان اولين استقرار هاي اين محوطه را به اوايل هزاره چهارم قبل از ميلاد نسبت داد. آثار دوره هاي  تاريخي نيز به وضوح نشانگر استقرار هايي از دوره هخامنشي تا سده هشتم هجري در اين محوطه ميباشد .از دوره هخامنشي ستونها وتخته سنگهاي تراش خورده اي مربوط به اين دوره هخامنشي و به شيوه حجاري آنها دراستخر باقي مانده است كه استقرار هخامنشي اين محوطه راثابت ميكند .در متو ن تاريخي نيز استخر به تدريج در دوران سلوكي و پارتي مطرح ميشود دراين دوران از استخر به عنوان پايتخت فارس و شهر ضرب سكه مطرح نام برده شده  است. دوران ساساني اوج آباداني و قدرت استخر بوده است در اين دوران آتشكده آناهيتا در اين شهر قرار داشته است و شهر مذهبي و سنتي ساسانيان به شمار ميرفته است .  از اين دوره ها نيز (سلوكي وپارتي و ساساني) آثار زيادي دراين محوطه وجود دارد .از جمله  اين آثار مي توان به چند سازه معماري و  تعداد نسبتاً زيادي ستون وسرستون مربوط به آنها اشاره كرد كه در سطح محوطه شهر پراكنده هستند . نوع ساختار معماري اين بنا ها و سبك حجاري آنها نشان مي دهد كه مربوط به دوره هاي بعد از هخامنشي هستند .برخي از اين سازه ها عبارتند از يك كاخ يا بناي عمومي كه درسمت شرقي محوطه قرار گرفته است ،سازه موسوم به دروازه شهر استخر ،بقاياي دو پل بر روي رود خانه سيوند و تعدادي استودان كه در حاشيه جنوب شرقي شهر قرار گرفته اند.درآغاز ورود اسلام به استخر اين محوطه همچنان شهري با اهميت به شمار ميرفته است.  از دوره اسلامي استخر نيز آثار زيادي بر جاي مانده است كه مهمترين آنها بقاياي مسجدي است كه در دوران اوليه ورود اسلام به اين شهر و با مصالح بناها ي دوران قبل از اسلام اين محوطه ساخته شده  است . علاوه بر اين آثار زيادي از دوران مختلف و مخصوصاً دوران  اسلامي استخر در كا وشهاي اين شهر كه در سالهاي دهه1930 ، توسط هرتسفلد واشميت صورت گرفته، به دست آمده است.در ميان اين آثار سفالينه هاي بدست آمده كه اكثراًداراي نقوش قالب زده بسيار متنوع هستند بسيار جالب توجه مي باشند.    .استخر در دوران اسلامي و به دنبال خرابي هاي فراواني كه در پي فتح اين محوطه توسط مسلمانان روي داد آرام آرام رو به زوال رفت. با بنيانگذاري شيراز در سال 74 هجري و كوچ بسياري از ساكنا ن اين شهر به شيراز روند ويراني استخر بيشتر شد.سرانجام اين شهر در لشگر كشي يكي از اميران ال بويه در قرن5 هجري به كلي ويران شد و بعد از آن ديگر هرگز به عنوان يك شهر مطرح نشد. به نظر ميرسد آخرين استقرارهاي استخر مربوط به سده هاي 8و9 هجري بوده وبعداز آن اين محوطه به كلي متروك شده است.

شهر استخر داراي سازه ها متعدد معماري مربوط به دوره هاي مختلف ميباشد . عمده ترين سازه موجود وبرجسته ترين آنها بناي موسوم به مسجد دوران آغاز اسلامي استخر است كه با مصالح دوره هاي قبل از از اسلام ساخته شده است . ازديگر سازه هاي معماري شهر استخر بناي سنگي موسوم به دروازه شهر استخر ميباشد كه با قطعه سنگ ها عظيم ساخته شده و داراي ستون هاي صاف تراش خوده ميباشد . همچنين در برخي قسمتها باقيمانده هاي باروي شهر نيز به خوبي قابل مشاهده است.


چهارشنبه بیست و نهم فروردین 1386 ساعت 23:18
آتشكده ری یا "تپه میل" یادگاری از دوره ساسانیان و شاید قدیمی‌ترین آتشكده زرتشتیان است.